Aan het woord zijn Sacha Winkel, initiatiefnemer van Fietspret voor Twee, en Anke Battem, die het initiatief samen met haar verder vormgeeft. Vanuit Stadsoase Spinozahof organiseren zij fietstochten voor mensen die graag naar buiten willen, maar niet meer zelfstandig kunnen of durven fietsen. Met een duofiets, waarop je naast elkaar zit, trekken vrijwilligers en gasten samen de stad in. En dat doet meer dan alleen bewegen.
“De fiets staat bij ons centraal,” vertelt Sacha, “maar het gaat verder dan fietsen alleen. Het gaat om contact, samen buiten zijn en weer onderdeel zijn van een netwerk.”
Het begin: een persoonlijke aanleiding
Het idee voor Fietspret voor Twee ontstond in 2023. Sacha vertelt hoe belangrijk fietsen was voor haar vader. “Mijn vader fietste wekelijks met een vrijwilliger op een fietsmaatjesfiets. Hij heeft Parkinson en kon niet meer werken, maar fietsen lukte nog wel. Het betekende enorm veel voor hem: naar buiten gaan, bewegen en contact hebben.”
Toen haar ouders in 2024 kort na elkaar overleden, bleef het idee voor een eigen initiatief door haar hoofd spelen. “Veel mensen vroegen: wanneer ga je nu verder met dat fietsproject? Toen dacht ik: ik moet er toch iets mee doen.”
Meer dan een fietstocht
Fietspret voor Twee werkt met duofietsen: een vrijwilliger stuurt en de gast kan op eigen tempo meetrappen. Het verschil met andere initiatieven is dat het project sterk verbonden is met Stadsoase Spinozahof. “Bij ons gaat het niet alleen om de fietstocht,” zegt Sasha. “We betrekken mensen ook bij activiteiten en lunches in de Spinozahof. Zo bouwen gasten een breder sociaal netwerk op.”
De oase fungeert daarmee ook als een soort vangnet. “Hier letten mensen een beetje op elkaar. Het is echt een gemeenschap”, vult Anke aan.
Woon je niet in de buurt van de Spinozahof? Dan kun je ook eens kijken bij Fietsmaatjes in Loosduinen, Laak en Bezuidenhout, of bij de Fietsriksja op Scheveningen.
Uit de bubbel, de stad in
Volgens Sacha en Anke is de duofiets in Den Haag extra belangrijk omdat veel mensen hun wijk nauwelijks verlaten. “Je merkt dat mensen vaak binnen hun eigen bubbel blijven,” zegt Anke. “Zelfs kinderen spelen al in gescheiden groepjes op straat. Terwijl Den Haag zo’n diverse stad is.”
De fietstochten doorbreken dat patroon. Ze brengen mensen letterlijk verder dan hun eigen buurt. “Soms ontdekken we dat iemand al 35 jaar in Den Haag woont, maar nog nooit bij het strand of in de duinen is geweest,” vertelt Sacha. “Als we daar dan samen naartoe fietsen, zie je hoe bijzonder dat moment is.” Juist daarom is de duofiets volgens hen zo waardevol voor de stad. “Je komt samen buiten, ziet andere plekken en ontmoet andere mensen. De wereld wordt ineens een stuk groter.”
Nieuwe plekken ontdekken
Tijdens de fietstochten gebeuren regelmatig bijzondere dingen. Zo was er een man van 92 die heel graag nog eens naar het stadion van ADO Den Haag wilde. “We zijn er met de duofiets naartoe gegaan. We konden het terrein op en kregen spontaan een rondleiding. De vrijwilliger én de meneer waren dolblij”, vertelt Anke.
Soms zijn het ook kleine ontdekkingen die grote indruk maken.
“We hebben een keer met een groep vrouwen uit de Turkse gemeenschap naar het strand gefietst. Sommigen wonen al 35 jaar in Den Haag en waren nog nooit bij de zee geweest. We hebben daar gepicknickt en een aantal ging voor het eerst met hun voeten in de zee. Ze praten er nu nog over.” Volgens Sacha laten zulke momenten zien hoe groot het effect kan zijn. “De wereld gaat letterlijk open. Mensen komen uit hun bubbel en ontdekken nieuwe plekken in hun eigen stad.”
Naast elkaar fietsen
Een duofiets heeft nog een voordeel: je zit naast elkaar.
Sasha: “Je bent echt samen onderweg. Tijdens het fietsen vraag je: gaat het nog? Waar zullen we heen? Heb je nog energie?”
En vaak blijkt het antwoord hetzelfde. “Als mensen eenmaal op de fiets zitten, willen ze er eigenlijk niet meer af.”
Vrijwilligers en gasten
Op dit moment telt Fietspret voor Twee ongeveer 15 vrijwilligers en 35 gasten. De één fietst eens per maand, de ander elke week.
Het initiatief richt zich vooral op bewoners uit de Stationsbuurt, Rivierenbuurt, het Oude Centrum en een deel van de Schilderswijk.
“We merken dat fietsen in sommige wijken minder vanzelfsprekend is,” zegt Anke. “In andere delen van de regio zijn mensen ermee opgegroeid en weten ze wat ze missen. Hier moeten we soms wat harder trekken.” Juist daarom proberen ze verschillende gemeenschappen te bereiken. “Via de Spinozahof komen we met allerlei mensen in contact. Hier komen meer dan twintig nationaliteiten samen.”
Zelf weer vertrouwen krijgen
De duofiets is soms ook een eerste stap naar weer zelfstandig fietsen.
“Er zijn mensen die niet meer op een gewone fiets durven, maar misschien nog wel op een driewieler kunnen fietsen,” legt Sacha uit.
“Dan kijken we samen: hoe voelt het in het verkeer? Is het te druk of lukt het toch? Zo kunnen mensen stap voor stap weer vertrouwen krijgen.”
Doe mee
Fietspret voor Twee is altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers en gasten, maar ook naar mensen die een brug willen vormen tussen het initiatief en de verschillende gemeenschappen die Den Haag rijk is. Denk bijvoorbeeld aan de Chinese, Turkse, Poolse of Marokkaanse gemeenschap.
Vrijwilligers hoeven geen topsporters te zijn, maar moeten wel sociaal zijn en veilig kunnen fietsen. Nieuwe vrijwilligers krijgen begeleiding en uitleg. “Het belangrijkste is dat je het leuk vindt om samen op pad te gaan.”
Aanmelden kan via de website van Fietspret voor Twee. Reageren via Den Haag Fietst mag natuurlijk ook. “Hoe meer mensen meedoen,” zegt Sacha, “hoe meer mensen we weer op de fiets kunnen krijgen.”
Den Haag Fietst! is een initiatief van gemeente Den Haag en fietspartners in de stad.